Een familielid overlijdt met een Spaanse bankrekening: wat de bank blokkeert, wat zij moet vrijgeven en wat erfgenamen in het buitenland nodig hebben
Een Spaanse bank die hoort dat een klant is overleden, handelt meteen. Ze blokkeert de passen, de wachtwoorden en de onlinetoegang, ze voert geen opdrachten meer uit van wie alleen gemachtigd was op de rekening, en ze blijft de elektriciteitsrekening betalen. Voor de familie, en vooral voor een familie die in een ander land woont, brengen de weken daarna vragen die het kantoor document voor document beantwoordt: wie mag tekenen, wat de bank moet meedelen, welke papieren ze wil zien, waarom ze op de belastingdienst wacht, wat er gebeurt met de rekening die gedeeld was. De antwoorden staan in de Spaanse wet op de erfbelasting en het bijbehorende reglement, in het Burgerlijk Wetboek, in twee arresten van het Hooggerechtshof en in de criteria die de Banco de España hanteert wanneer hij het gedrag van een bank beoordeelt.
De dag waarop de bank het hoort
Stond de rekening alleen op naam van de overledene, dan verwacht de Banco de España dat de bank nada más tener noticia del fallecimiento handelt, zodra ze dus van het overlijden weet: dat ze passen, wachtwoorden en internetbankieren blokkeert zodat niemand er misbruik van maakt, en dat ze de personen die op de rekening gemachtigd waren niet langer laat handelen. De reden voor het tweede staat in het Burgerlijk Wetboek, dat een lastgeving laat eindigen Por muerte o por concurso del mandante o del mandatario, door de dood of de insolventie van de lastgever of de lasthebber (artikel 1732). De toezichthouder zegt het kort: la autorización finaliza con la defunción, de machtiging eindigt met het overlijden. Een zoon of een buurman die tekenbevoegd was op de rekening, of een volmacht had, heeft vanaf die dag geen van beide.
Vanaf dan aanvaardt de rekening alleen nieuwe verrichtingen als alle erfgenamen erachter staan. De criteria noemen twee uitzonderingen, de kosten van de uitvaart en de instandhouding van wat ze de herencia yacente noemen, de nalatenschap die nog door niemand is aanvaard of verworpen. Daarom worden de automatische incasso's die bij leven zijn afgegeven verder betaald, de stroom, de telefoon, de belastingen en de verzekeringen, para evitar recargos y problemas innecesarios a los herederos, om de erfgenamen toeslagen en onnodige last te besparen, tenzij alle erfgenamen samen de bank zeggen daarmee te stoppen.
Blokkeren is niet opheffen. De rekening blijft op naam van de overledene bestaan totdat de erfgenamen hebben afgerond wat banken het expediente de testamentaría noemen, het dossier dat elke bank aanlegt voor de nalatenschap van haar eigen klant. Een bank die de rekening op eigen initiatief wil opheffen, moet dat de erfgenamen con al menos dos meses de antelación laten weten, minstens twee maanden vooraf.
Eén naam, of twee
Al het andere hangt af van de manier waarop de rekening werd aangehouden, en dat staat in het contract.
Was de overledene de enige rekeninghouder, dan gaat er niets van de rekening af zonder alle erfgenamen.
Had de rekening meerdere houders en moesten ze allemaal tekenen, de regeling die conjunta o mancomunada heet, dan kunnen ook de overlevenden niet alleen over het geld beschikken. Elke opdracht moet alle handtekeningen dragen, supliéndose la voluntad del titular fallecido por la de todos sus herederos: de erfgenamen, allemaal, tekenen in de plaats van degene die is overleden.
Kon elke houder alleen tekenen, de regeling die indistinta o solidaria heet, dan verandert het overlijden niets tussen de overlevende en de bank. De bank moet de overlevende houder blijven volgen, sin exigir el consentimiento, ni tan siquiera el conocimiento, de los herederos del causante, zonder de toestemming en zelfs zonder de wetenschap van de erfgenamen van de overledene te verlangen. De Banco de España voegt eraan toe dat een bank er niet van mag uitgaan dat de erfgenamen slechts recht hebben op een vast deel van het saldo naar het aantal houders, want se debe separar la cuestión de la disponibilidad de los fondos de la propiedad de estos: wie over het geld mag beschikken en van wie het is, zijn twee vragen.
Die vrijheid heeft in dezelfde criteria drie grenzen. Het contract kan voor het geval van overlijden iets anders bepalen. De houders kunnen uitdrukkelijk hebben erkend dat een deel van het geld van de overledene was. En wanneer de overlevende en de erfgenamen de bank tegenstrijdige opdrachten geven, moet de bank adoptar una postura neutral en el conflicto, een neutrale houding aannemen: ze licht beide partijen in en laat daarna niemand meer over de rekening beschikken. Een erfgenaam die meent dat het geld op een gedeelde rekening van de overledene was, kan dat de bank schriftelijk laten weten. Het geschil over de vraag van wie het geld was, is niet aan de bank en gaat naar de rechter.
Van wie het geld was
De rechtspraak van het Hooggerechtshof over die vraag staat vast: la existencia de una cotitularidad en una cuenta bancaria no hace presumir una copropiedad del numerario depositado en ella, medehouder zijn van een rekening maakt niemand mede-eigenaar van het geld dat erop staat. Een gedeelde rekening geeft elke houder tegenover de bank de bevoegdheid om over het saldo te beschikken. De eigendom hangt af van de verhoudingen tussen de houders en, in de woorden van het Hof, van la propiedad originaria de los fondos, van de herkomst van het geld.
Twee zaken laten zien hoe dat na een overlijden werkt. In de eerste, een zaak uit Huesca die op 25 november 2011 werd beslist (arrest 887/2011), was een man in mei 2003 overleden. Hij en zijn partner hadden jarenlang gedeelde rekeningen aangehouden, en zijn ouders, die zijn erfgenamen waren, wilden dat zij verantwoording aflegde over alles wat ze ervan had opgenomen. Het Hof weigerde: de twee hadden hun geld op die rekeningen in onderling overleg vermengd, en wat zij opnam terwijl hij leefde, nam ze op met zijn instemming. Wat bij zijn overlijden had moeten gebeuren, zei het Hof, is dat se hubiera bloqueado la mitad del saldo de las referidas cuentas, dat de helft van het saldo werd geblokkeerd, op het vermoeden, waartegen tegenbewijs openstaat, de que la mitad correspondía a cada uno de los interesados, dat de helft aan elk van beiden toekwam, zodat zijn deel in zijn nalatenschap kon vallen.
In de tweede, beslist op 28 september 2018 (arrest 534/2018), was een kinderloze weduwe in oktober 2012 overleden. Haar peetzoon, die bij haar bank werkte, was sinds 1986 gemachtigd op haar spaarrekening en was medehouder van een termijndeposito dat in 1995 was geopend, en al het geld op beide was van haar geweest. Bij haar overlijden stond er ongeveer 430.000 euro op het deposito, en in januari 2013 nam hij de helft op, 212.173,90 euro. Een van haar erfgenamen eiste het terug. De eerste rechter gaf haar gelijk; het provinciale gerechtshof van Oviedo en daarna het Hooggerechtshof niet. Hij had bewezen wat een medehouder moet bewijzen om het geld te houden, namelijk dat zij het hem had willen schenken: zij gaf in haar aangifte vermogensbelasting slechts de helft van het deposito op, en elk van beiden gaf voor de inkomstenbelasting de helft van de rente op.
Hetzelfde arrest trekt de grens tussen een houder en iemand die alleen gemachtigd is. De tweede is een lasthebber, aangewezen opdat hij of zij, sin ser ella titular de la cuenta, pueda efectuar actos de disposición, zonder houder van de rekening te zijn, erover kan beschikken. De erfgenaam wilde ook dat de peetzoon verantwoording aflegde over negen jaar opnames van de spaarrekening, en ook dat wees het Hof af. Het geld dat hij opnam ging naar de houder zelf, om haar verzorging te betalen, en zij hield de spaarboekjes en kon elke beweging nagaan: la rendición de cuentas era del autorizado a la titular en el día a día, hij had haar van dag tot dag verantwoording afgelegd. Het zou anders zijn geweest, voegde het Hof toe, als hij haar zaken in haar plaats had beheerd.
Geen van beide zaken werd beslist door de naam die op de rekening stond. Beide werden beslist door het bewijs van de herkomst van het geld en van wat de houders hadden gewild.
Wat de erfgenamen de bank meteen mogen vragen
Voordat iemand iets tekent, hebben de erfgenamen recht op informatie. Ze mogen de saldi op de datum van overlijden kennen en elke beweging daarna. Voor de tijd ervoor vindt de Banco de España het goede praktijk dat de bank de bewegingen van het voorafgaande jaar verstrekt, salvo que constara oposición expresa del cotitular o cotitulares, tenzij een medehouder zich daar uitdrukkelijk tegen heeft verzet. Dat jaar telt ook voor de belasting: de wet op de erfbelasting vermoedt dat wat de overledene hasta un año antes de su fallecimiento toebehoorde, tot een jaar voor zijn overlijden, nog deel uitmaakt van de nalatenschap, tenzij wordt bewezen dat het is overgedragen en zich bevindt bij iemand anders dan een erfgenaam, een legataris, een verwant tot in de derde graad of de echtgenoot van een van hen of van de overledene (artikel 11).
Het document dat de saldi vastlegt is het certificado de posiciones, en de bank mag er niets voor rekenen, omdat de erfgenamen het nodig hebben om een wettelijke verplichting na te komen, de aangifte erfbelasting. Er is ook geen vaste termijn voor het deel van het werk dat bij de bank ligt, maar de toezichthouder verwacht dat ze con la máxima diligencia, sin incurrir en retrasos injustificados handelt, met de grootste zorgvuldigheid en zonder ongerechtvaardigde vertraging.
Weet de familie niet bij welke banken de overledene rekeningen had, dan is er geen openbare lijst om te raadplegen: El Banco de España no tiene capacidad para establecer un registro de las cuentas bancarias que mantienen los clientes de las entidades de crédito, de Banco de España is niet bevoegd een register bij te houden van de rekeningen die klanten bij de kredietinstellingen aanhouden. Zijn advies is zich tot de belastingdienst te wenden, die beschikt over de financiële inkomsten die elke bank op naam van de overledene heeft gemeld. Voor verzekeringen bestaat wel een register: iedere belanghebbende kan vragen of de overledene een overlijdensdekking had en bij welke verzekeraar, en de gegevens blijven vijf jaar beschikbaar (Ley 20/2005, artikel 6).
Geld dat niemand opeist, blijft niet voor altijd bij de bank. Saldi en deposito's waarop de belanghebbenden en el plazo de veinte años, twintig jaar lang, geen enkele handeling hebben verricht die de uitoefening van hun eigendomsrecht inhoudt, komen toe aan de Staat, die ze besteedt aan onderwijs- en toegankelijkheidsprogramma's voor mensen met een beperking (Ley 33/2003, artikel 18).
De papieren waar de bank om vraagt
Om haar dossier te openen vraagt de bank doorgaans de overlijdensakte, het certificaat van het Registro General de Actos de Última Voluntad, het register van uiterste wilsbeschikkingen, en een authentiek afschrift van het testament of, als dat er niet is, van de declaración de herederos, de verklaring van erfrecht. Het certificaat van uiterste wilsbeschikkingen en dat van de verzekeringen worden afgegeven door het ministerie van Justitie, en geen van beide kan worden aangevraagd voordat er 15 werkdagen zijn verstreken sinds het overlijden. Voor de aanvraag geldt een heffing en ze kan online worden gedaan wanneer het overlijden na 2 april 2009 heeft plaatsgevonden en niet bij een vredegerecht is ingeschreven; anders gebeurt het persoonlijk of per post, met de overlijdensakte. Ons artikel over overlijden zonder testament in Spanje legt uit hoe een notaris de erfgenamen vaststelt wanneer er geen testament is.
Om het geld uit te betalen heeft de bank meer nodig: la documentación justificativa de la aceptación, partición y adjudicación de la herencia, de documenten die bewijzen dat de nalatenschap is aanvaard, verdeeld en toebedeeld. Op dat punt houdt een erfgenaam op iemand te zijn die vragen mag stellen en wordt hij iemand die voor de nalatenschap instaat. Volgens het Burgerlijk Wetboek wordt een nalatenschap uitdrukkelijk aanvaard, in een document, of stilzwijgend, door handelingen die de persoon no habría derecho a ejecutar sino con la cualidad de heredero, alleen als erfgenaam zou mogen verrichten. Hetzelfde artikel voegt eraan toe: Los actos de mera conservación o administración provisional no implican la aceptación de la herencia, handelingen van louter behoud of voorlopig beheer houden geen aanvaarding van de nalatenschap in (artikel 999). De nalatenschap op orde houden ligt aan de ene kant van die lijn, en een deel van het saldo nemen aan de andere. Een erfgenaam die vermoedt dat de schulden groter zijn dan de bezittingen, doet er goed aan onze gids over het verwerpen van een nalatenschap te lezen voordat hij aan het geld komt.
Waarom de bank op de belastingdienst wacht
De wet op de erfbelasting maakt de bank aansprakelijk voor de belasting. Banken en andere financiële tussenpersonen no acordarán entregas de bienes a personas distintas de su titular sin que se acredite previamente el pago del impuesto o su exención, a menos que la Administración lo autorice: zij mogen geen goederen afgeven aan iemand anders dan de houder zolang de betaling van de belasting, of de vrijstelling ervan, niet is aangetoond, tenzij de belastingdienst het toestaat (artikel 32). Een bank die zonder dat bewijs uitbetaalt, wordt zelf aansprakelijk voor de belasting, subsidiair en tot het deel dat overeenkomt met wat ze heeft afgegeven (artikel 8 van de wet, artikel 20 van het reglement).
De Banco de España legt die plicht eng uit. De bank mag de erfgenamen om het bewijs vragen dat de belasting is betaald of dat er geen verschuldigd is, maar la entidad no puede bloquear el saldo total de la cuenta, pero sí retener la suma correspondiente para el pago del impuesto: ze kan niet het hele saldo blokkeren, alleen het bedrag van de belasting achterhouden.
De belasting wacht niet op de bank. Ze ontstaat op de dag van het overlijden, en de aangifte moet worden ingediend en el de seis meses, contados desde el día del fallecimiento del causante, binnen zes maanden te rekenen vanaf de dag van het overlijden. Er kan uitstel voor dezelfde duur worden gevraagd, maar alleen dentro de los cinco primeros meses del plazo de presentación, binnen de eerste vijf maanden. Heeft het kantoor binnen een maand niet geantwoord, dan geldt het uitstel als verleend, en het brengt vertragingsrente mee. Op de Canarische Eilanden laat de regionale belastingvermindering van 99,9 % de naaste verwanten bijna niets te betalen, zoals onze gids over de erfbelasting op de Canarische Eilanden uitlegt. De aangifte moet toch worden ingediend, want wat de bank vraagt is het bewijs van betaling of van vrijstelling.
De belasting uit de rekening zelf betalen
De klacht is altijd dezelfde: de erfgenamen hebben het geld nodig om de belasting te betalen, en de bank heeft de betaalde belasting nodig om het geld vrij te geven. De regels bieden drie uitwegen.
De eerste staat in de wet. Een bank geeft het geld niet af, en loopt dus geen aansprakelijkheid, wanneer ze ten laste van de tegoeden een bankcheque uitschrijft met als enig doel de erfbelasting over diezelfde nalatenschap te betalen, siempre que el cheque sea expedido a nombre de la Administración acreedora del impuesto, mits de cheque is uitgeschreven op naam van de overheid waaraan de belasting verschuldigd is (artikel 8).
De tweede is de belasting over de rekening vóór de rest te betalen. Het reglement staat een gedeeltelijke aanslag toe, die het belastingkantoor op verzoek van de erfgenamen oplegt (artikel 78), en een gedeeltelijke aangifte met eigen berekening, die de previa conformidad de todos en caso de ser más de uno vereist, de instemming van alle erfgenamen als het er meer zijn (artikel 89). Beide dienen een beperkt doel: levensverzekeringen en bedragen innen die aan de overledene verschuldigd waren of, in de woorden van artikel 89, retirar bienes, valores, efectos o dinero que se encuentren en depósito, goederen, effecten of geld in bewaring opnemen. Het heeft een prijs: het tarief wordt op die goederen toegepast sin reducción alguna, zonder enige vermindering, en de volledige aangifte moet toch volgen, waarbij het betaalde wordt verrekend. Daar staat tegenover dat de betaling de aansprakelijkheid van de bank voor die goederen doet vervallen (artikel 20), en dat de erfgenamen het kantoor verlaten met een exemplaar dat de aantekening van de betaling draagt. Van het exemplaar dat na een gedeeltelijke aanslag wordt afgegeven, zegt het reglement dat het bewijst dat, fiscalmente, queda autorizada la entrega, el pago o la retirada del dinero o de los bienes depositados: fiscaal is de afgifte, de betaling of de opname van het geld of van de gedeponeerde goederen toegestaan.
De derde bestaat voor de erfgenamen die hun aangifte bij de belastingdienst van de Staat indienen, en daar dienen niet-ingezetenen ze in. Zij kunnen de dienst schriftelijk, voordat ze de aangifte indienen, om toestemming vragen de belasting te betalen met de rekeningen, de effecten of de levensverzekeringen van de nalatenschap. Het verzoek gaat mee met de aangifte op papier en kan niet worden gedaan wanneer de aangifte elektronisch wordt ingediend, en als het geld bij meerdere banken staat, heeft elke erfgenaam een aangifte nodig voor elke bank waaruit de belasting moet worden betaald.
Erfgenamen die in het buitenland wonen
Woont de erfgenaam niet in Spanje, of woonde de overledene er niet, dan wordt de belasting door de Staat beheerd en niet door de regio: door de Oficina Nacional de Gestión Tributaria, in Madrid, met formulier 650 en één aangifte per erfgenaam. Het kantoor van de Staat betekent niet de regels van de Staat. Woonde de overledene op de Canarische Eilanden, dan heeft een erfgenaam die in het buitenland woont recht op de eigen regels van de eilanden. Was de overledene geen ingezetene van Spanje, dan mogen de erfgenamen la normativa propia aprobada por la Comunidad Autónoma en donde se encuentre el mayor valor de los bienes y derechos del caudal relicto situados en España toepassen, de regels van de regio waar het naar waarde grootste deel van de Spaanse bezittingen ligt (tweede aanvullende bepaling van de wet). De belastingdienst bevestigt dat ingezetenen van de Europese Unie, van de Europese Economische Ruimte en van elk ander land die keuze gelijkelijk hebben.
Elke erfgenaam heeft een Spaans fiscaal nummer nodig. Voor iemand die geen Spanjaard is, el número de identificación fiscal será el número de identidad de extranjero, is het fiscaal identificatienummer het NIE, en wie geen NIE heeft, moet de belastingdienst vragen een nummer toe te kennen voordat hij een verrichting met fiscale gevolgen doet (Real Decreto 1065/2007, artikel 20). Onze gids over het NIE legt uit wat dat nummer is en wat het niet is.
Een erfgenaam die niet in een andere lidstaat van de Europese Unie woont, moet bovendien, voordat de aangiftetermijn afloopt, una persona física o jurídica con residencia en España para que les represente ante la Administración Tributaria aanwijzen, een natuurlijke persoon of rechtspersoon die in Spanje gevestigd is en hem bij de belastingdienst vertegenwoordigt (artikel 18 van het reglement). De regel geldt niet voor ingezetenen van de staten van de Europese Economische Ruimte waarmee regels bestaan over wederzijdse bijstand inzake fiscale informatie en invordering. Een erfgenaam die in het Verenigd Koninkrijk woont, valt onder de regel, en een die in Duitsland woont niet.
De lijst met stukken van de belastingdienst voor zo'n nalatenschap begint met de akte van aanvaarding van de nalatenschap of, bij gebreke daarvan, een inventaris van de goederen en de erfgenamen. Daarna volgen de overlijdensakte, het testament of de verklaring van erfrecht, het certificaat van de bank met de saldi op de datum van overlijden en een certificaat van uiterste wilsbeschikkingen emitido por las autoridades españolas (aunque sea negativo), afgegeven door de Spaanse autoriteiten, ook als het negatief is. Dat laatste verrast families van wie de verwant zijn testament thuis heeft gemaakt: het Spaanse register moet toch worden geraadpleegd.
Documenten die in het buitenland zijn afgegeven moeten, zegt de dienst, voorzien zijn van de Apostilla de la Haya y traducción jurada, de apostille van Den Haag en een beëdigde vertaling. Binnen de Europese Unie maken twee verordeningen dat lichter. Openbare documenten die een overlijden vaststellen, afgegeven door de autoriteiten van de ene lidstaat en voorgelegd aan die van een andere, quedarán exentos de toda forma de legalización y trámite similar, zijn vrijgesteld van elke vorm van legalisatie (Verordening (EU) 2016/1191, artikel 4, van toepassing sinds 16 februari 2019), en wie de akte aanvraagt kan er een meertalig modelformulier bij vragen als hulp bij de vertaling. Ook documenten die in een lidstaat in het kader van de erfrechtverordening zijn afgegeven, hebben geen legalisatie nodig (Verordening (EU) 650/2012, artikel 74). Geen van beide verordeningen dekt een document van buiten de Unie, en de eerste spreekt van autoriteiten, wat een bank niet is. Vraag het kantoor schriftelijk wat het zal aanvaarden voordat u voor apostilles en vertalingen betaalt.
Het nuttigste papier, waar het bestaat, is het certificado sucesorio europeo, de Europese erfrechtverklaring. Ze wordt afgegeven in de lidstaat waarvan de gerechten over de erfopvolging oordelen, in de regel die waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had, voor personen die op of na 17 augustus 2015 zijn overleden. El certificado surtirá sus efectos en todos los Estados miembros sin necesidad de ningún procedimiento especial: de verklaring heeft rechtsgevolgen in alle lidstaten zonder dat daarvoor een bijzondere procedure nodig is. Wie betaalt of goederen afgeeft op grond van wat de verklaring zegt, wordt behandeld als iemand die heeft gehandeld met een persoon die bevoegd was ze te ontvangen (artikel 69), en dat is de bescherming die een bank nodig heeft. De Spaanse belastingdienst aanvaardt een gewaarmerkt afschrift in de plaats van de overlijdensakte en van het testament of de verklaring van erfrecht, met een vertaling als het niet in het Spaans is. Twee kanttekeningen: gewaarmerkte afschriften zijn zes maanden geldig (artikel 70), en Denemarken en Ierland zijn niet door de verordening gebonden, net zo min als een land buiten de Unie. Ons artikel over het Spaanse testament van een buitenlandse ingezetene legt uit wie de verklaring in Spanje afgeeft.
De eerste weken: wat te doen en wat te laten
- Meld het de bank schriftelijk. Lever de overlijdensakte in en vraag het certificaat van de saldi op de datum van overlijden en de bewegingen sindsdien. Het is gratis.
- Berg de pas op. De machtiging is met het overlijden geëindigd, wie haar ook had, en de erfgenamen mogen elke beweging daarna zien.
- Laat een gedeelde rekening zoals ze was. Een overlevende die alleen kon tekenen mag de rekening blijven gebruiken, maar het deel dat van de overledene was, hoort bij de nalatenschap, en zonder bewijs van wie wat heeft gestort ging het Hooggerechtshof uit van ieder de helft.
- Beslis voordat u iets neemt. Voor de nalatenschap zorgen maakt u geen erfgenaam, uw deel van het saldo nemen wel. Kan de nalatenschap schulden hebben, beslis dan eerst of u aanvaardt.
- Vraag de twee certificaten aan. Uiterste wilsbeschikkingen en overlijdensverzekeringen, bij het ministerie van Justitie, zodra er 15 werkdagen zijn verstreken.
- Tel zes maanden vanaf het overlijden. Dat is de termijn voor de belastingaangifte, en het uitstel moet binnen de eerste vijf worden gevraagd.
- Spreek met één stem. Elke vrijgave vereist alle erfgenamen, en dat geldt ook voor de gedeeltelijke aangifte die een rekening eerder vrijmaakt.
- Begin vroeg als u in het buitenland woont. Een fiscaal nummer voor elke erfgenaam, een vertegenwoordiger in Spanje als u buiten de Europese Unie woont, en apostilles met beëdigde vertalingen of een Europese erfrechtverklaring.
De bankrekening na een overlijden in één oogopslag
| Vraag | De geldende regel |
|---|---|
| Rekening op één naam | Passen, wachtwoorden en onlinetoegang geblokkeerd; nieuwe verrichtingen vereisen alle erfgenamen |
| Incasso's die bij leven zijn afgegeven | Worden verder betaald, tenzij alle erfgenamen anders opdragen |
| Gemachtigde, volmacht | Eindigt met het overlijden |
| Gedeelde rekening, ieder mag alleen tekenen | De overlevende blijft handelen; de bank hoeft de erfgenamen niets te vragen |
| Gedeelde rekening, allen moeten tekenen | Alle overlevende houders en alle erfgenamen tekenen |
| Tegenstrijdige opdrachten | De bank blijft neutraal en blokkeert de rekening, na beide partijen te hebben ingelicht |
| Van wie het geld was | De herkomst beslist; zonder bewijs ieder de helft |
| Informatie voor de erfgenamen | Saldi bij overlijden, latere bewegingen en, als goede praktijk, het jaar ervoor |
| Certificaat van de saldi | Gratis |
| Papieren om het dossier te openen | Overlijdensakte, certificaat van uiterste wilsbeschikkingen, testament of verklaring van erfrecht |
| Papieren om uit te betalen | De nalatenschap aanvaard en verdeeld, en de belasting betaald of vrijgesteld |
| Aangifte erfbelasting | Zes maanden vanaf het overlijden; uitstel gevraagd binnen de eerste vijf |
| Belasting betaald uit de rekening | Een cheque op naam van de belastingdienst, of een gedeeltelijke aanslag |
| Erfgenaam of overledene niet-ingezetene | Belastingdienst van de Staat in Madrid; de regionale regels blijven toepasbaar |
| Erfgenaam buiten de Europese Unie | Een vertegenwoordiger die in Spanje gevestigd is |
| Saldo dat niemand opeist | Na twintig jaar naar de Staat |
Wat ons team doet
De erfrechtpraktijk van het kantoor behandelt nalatenschappen met bezittingen op Tenerife en Fuerteventura, voor families die op de eilanden wonen en voor erfgenamen die in het buitenland wonen. Dat betekent de certificaten verkrijgen, de verklaring van erfrecht of de akte van aanvaarding bij de notaris voorbereiden, de aangifte erfbelasting binnen de zes maanden bij het regionale of het staatskantoor indienen, en met elke bank overleggen tot de rekening is vrijgegeven, met een volmacht wanneer de erfgenamen niet kunnen reizen. Heeft een medehouder of een gemachtigde gehouden wat bij de nalatenschap hoorde, dan betekent het het bewijs van de herkomst van het geld verzamelen en, als er geen akkoord komt, de vordering bij de rechter. Het team werkt met eigen mensen in het Spaans, Engels, Duits, Russisch en Italiaans, vanuit Costa Adeje en Corralejo, en spreekt het honorarium af voordat enig werk begint. Is een familielid overleden met een rekening in Spanje, schrijf ons dan met de datum van overlijden, de naam van de bank en het land waar elke erfgenaam woont.
Veelgestelde vragen
Mag ik de pas van mijn overleden vader blijven gebruiken om zijn rekeningen te betalen?
Nee. Zodra de bank van het overlijden weet, blokkeert ze de passen, de wachtwoorden en de onlinetoegang, en wie op de rekening gemachtigd was, verliest die bevoegdheid, omdat de machtiging met het overlijden eindigt. De rekeningen die hij per automatische incasso betaalde, worden verder betaald, tenzij alle erfgenamen de bank zeggen te stoppen. Andere betalingen vereisen alle erfgenamen, behalve de uitvaart en de instandhouding van de nalatenschap.
De rekening was gedeeld met mijn moeder. Is de helft bevroren?
Dat hangt van het contract af. Kon elk van beiden alleen tekenen, dan mag uw moeder de hele rekening blijven gebruiken en hoeft de bank de erfgenamen niets te vragen. Moesten beiden tekenen, dan beweegt er niets zonder haar en alle erfgenamen samen. De eigendom is een andere vraag: wat van uw vader was, hoort bij zijn nalatenschap, en zonder bewijs van wie het geld heeft gestort ging het Hooggerechtshof uit van ieder de helft.
Moet de bank wachten tot de erfbelasting is betaald?
Ze mag het bewijs vragen dat de belasting is betaald, of dat er geen verschuldigd is, voordat ze het saldo aan de erfgenamen afgeeft, omdat de wet haar anders aansprakelijk maakt voor de belasting. Volgens de Banco de España kan ze om die reden niet het hele saldo blokkeren, alleen het bedrag van de belasting achterhouden. De bank kan ook een cheque van de rekening uitschrijven op naam van de belastingdienst om die belasting te betalen.
Wat heeft een erfgenaam die in het buitenland woont nodig?
Een Spaans fiscaal nummer, voor een buitenlander het NIE. Een certificaat van het Spaanse register van uiterste wilsbeschikkingen, ook als het testament in een ander land is gemaakt. De buitenlandse documenten met de apostille van Den Haag en een beëdigde vertaling, of een Europese erfrechtverklaring waar die kan worden afgegeven. Een vertegenwoordiger die in Spanje gevestigd is als de erfgenaam buiten de Europese Unie woont. En de belastingaangifte, ingediend bij de belastingdienst van de Staat binnen zes maanden na het overlijden.
We weten niet welke banken hij gebruikte. Hoe vinden we de rekeningen?
Er bestaat geen register van bankrekeningen dat erfgenamen kunnen raadplegen, en de Banco de España houdt er geen bij. Zijn advies is zich tot de belastingdienst te wenden, die beschikt over de financiële inkomsten die elke bank op naam van de overledene heeft gemeld. Voor verzekeringen is er een register bij het ministerie van Justitie, dat kan worden geraadpleegd zodra er 15 werkdagen zijn verstreken sinds het overlijden. Een saldo dat niemand opeist, gaat na twintig jaar naar de Staat.
Algemene informatie over het recht zoals het geldt op 16 november 2026 (Ley 29/1987, artikelen 8, 11, 24 en 32 en tweede aanvullende bepaling; Real Decreto 1629/1991, artikelen 18, 20, 67, 68, 78 en 89; Burgerlijk Wetboek, artikelen 999 en 1732; Ley 33/2003, artikel 18; Ley 20/2005, artikel 6; Real Decreto 1065/2007, artikel 20; Verordeningen (EU) 650/2012 en 2016/1191; arresten van het Hooggerechtshof 887/2011 en 534/2018; de criteria van goede praktijk van de Banco de España en de informatie van de belastingdienst en van het ministerie van Justitie zoals op die datum gepubliceerd). Dit is geen juridisch advies; elke nalatenschap hangt af van haar eigen documenten en van het contract van elke rekening.
Deze notitie is algemene informatie, geen juridisch advies. Laat u voor uw concrete situatie professioneel adviseren.
Benieuwd wat dit voor uw zaak betekent?
Een eerste consult op kantoor of per video, in een van onze twaalf werktalen.
Verder lezen
Co-ouderschap in Spanje: wat rechters afwegen, en wat het verandert voor de woning en de alimentatie
Een verhuurde woning kopen in Spanje: blijft het huurcontract bestaan, en wie mag eerst kopen na het decreet van 2026?